موارد استثناء بر اصل لزوم رفع ابهام در معاملات

موارد استثناء بر اصل لزوم رفع ابهام در معاملات

ابهام در معامله
ابهام در مورد معامله
لزوم رفع ابهام در مورد معامله
استثنائات لزوم رفع ابهام در مورد معامله
موارد استثناء بر اصل لزوم رفع ابهام در معاملات
دانلود پایان نامه استثنائات رفع ابهام معامله
دانلود پایان نامه عدم لزوم رفع ابهام در معامله
پروژه ابهام در مورد معامله
پایان نامه ابهام در مورد معامله

رفتن به سایت اصلی

دانلود پایان نامه رشته حقوق

موارد استثناء بر اصل لزوم رفع ابهام در معاملات

 

 

 

مقدمه:

اگر چیزی از هر جهت مجهول باشد، حتی به صورت استثنایی نمی‌تواند، مورد معامله واقع شود. اکنون این سؤال پیش می‌آید که آیا مورد یا موارد استثنایی که مورد تأیید شرع واقع شده باشد، در مباحث فقهی و آراء فقها یافت می‌شود؟ اما نکته قابل بررسی و تأمل این است که در اینگونه موارد، آیا مجهول به تنهایی قصد شده و مورد معامله قرار گرفته است یا به عنوان «تابع» منظور شده‌است؟ و سرانجام، ملاک «تابع» بودن در معاملات مختلف چیست؟ آیا واقعاً در مواردی که تحت عنوان «استثناء بر لزوم رفع ابهام» مطرح می‌شود، مجهول، مورد معامله قرار می‌گیرد یا تعبیر «استثناء» با مسامحه همراه است؟

 

در بین مردم، فراوان یافت می‌شود که عقدی در نظر عرف، از موارد استثناء شمرده می‌شود. مثلاً کشاورز با سم‌پاشی توافق می‌کند درختان باغ را از قرار هر کیلو سم به مبلغ معین، سم‌پاشی کند، در حالیکه مقدار سم مصرفی هنگام عقد، مشخص نیست! و یا شخصی از مؤسسه‌ی حمل گازوئیل می‌خواهد که مخزن خانه‌ی او را به هر مقدار که گنجایش دارد، از گازوئیل پر کند در حالیکه تنها قیمت واحد لیتر را مشخص می‌نماید! همچنین صلح وهبه‌ی مجهول را عده‌ای در زمره‌ی استثناءات و عدم لزوم رفع ابهام شمرده‌اند.

به هر حال، در پاسخ به این سؤال، نظراتی به شرح زیر ارائه شده‌است:

الف) احکام معاملات، مبتنی بر عرف و سیره ی عقلاست. پس می توان در مواردی که عرف به طور قاطع، مجهول بودن مورد معامله در آنها را نادیده می‌گیرد، از موارد خاصه و استثنایی شمرد.

ب) با استقرا در ابواب فقهی و آرای فقها می‌توان دریافت که هرجا عقد، مبتنی بر احسان، ارفاق و مسامحه است یا اقتضای کار مورد نظر، ایجاب می‌نماید که دو طرف، درجه‌ای از احتمال را در روابط خود بپذیرند، علم اجمالی به مورد معامله کافی است. بیمه، مشارکت‌ها، صلح و عقود رایگان از این قبیل‌اند؛ به عبارت دیگر، نادرستی معامله‌ای که موضوع آن، مبهم است، خود استثنایی است در برابر قاعده‌ی عام‌تر آزادی قراردادها. پس چرا موارد خاصی که علم اجمالی به آنها کافی است، درون قاعده‌ای نگنجد؟!

بر این اساس، فتاوای علما نیز می‌تواند موارد خاصه را تعیین نماید.

البته به نظر ما، هردو مورد قابل انتقاد است، درست است که احکام معاملات، مبتنی بر عرف و سیره‌ی عقلاست ولی تا زمانی که روش عرف و سیره‌ی عقلا در قالب یک قاعده و ضابطه، مورد امضای شارع قرار نگیرد، نمی‌تواند بر یک قاعده‌ی کلی استثناء وارد کند.

فقها تصریح کرده‌اند که از نظر «عرف» در شناخت مفاهیمی چون غرر مورد اتبّاع است ولی اگر عرف در موردی مسامحه به خرج دهد و در موردی با این که غرر موجود است، آن را نادیده بگیرد نمی‌تواند 

 

بدون تأیید شارع، معیار عمل قرار گیرد.  وانگهی وجود دو یا سه مورد استثناء همچون عقد ضمان، جعاله و صلح نمی‌تواند مفید یک قاعده کلّی باشد. آن قاعده، این است که هرکجا عقد مبتنی بر احسان و ارفاق بود یا اقتضای کار مورد نظر چنین ایجاب کرد، مجهول بودن مورد معامله نادیده انگاشته شود!

در حقیقت، تردید در این موارد، در محدوده‌ی استثناست و در جای خود ثابت شده که در چنین مواردی باید به قدر متیقّن از استثنا ااکتفا کرد.  

نتیجه‌ی بحث این است که تشخیص نیاز عمومی به سهل‌گیری در لزوم رفع ابهام از مورد معامله، با شارع است و استخراج قاعده، بایستی بر اساس ادلّه و موازین شرعی باشد، در غیر این صورت، قیاس و استحان نمی‌تواند از موارد خاص، قاعده بسازد و بدان عمومیت بخشد. چنانکه خواست طرفین نیز نمی‌تواند مبنای تسامح در رعایت قواعد اولیه قرار گیرد. 

در این بخش، موارد استثنا بر اصل لزوم رفع ابهام را به سه دسته‌ی کلی تقسیم می‌کنیم:

 

دسته‌ی اول) توابع‌اند، در این بحث، مواردی چون مجهول بودن ضمیمه، مجهول بودن موضوع شرط، مجهول بودن مهر در عقد نکاح و… بررسی می‌شوند.

دسته‌ی دوم) عقود احسانی، همچون ضمان عقدی، صلح و … مطالعه می‌شوند.

دسته‌ی سوم) عقود مشارکتی، بیمه، جعاله و … است که تحت عنوان عقود احتمالی مورد بحث قرار می‌گیرد.

براین اساس، بخش پایانی را به سه فصل: توابع، عقود احسانی و عقود احتمالی تقسیم می‌کنیم.

 

 

 

کلمات کلیدی:

ابهام در مورد معامله

لزوم رفع ابهام در مورد معامله

استثنائات لزوم رفع ابهام در مورد معامله

موارد عدم لزوم رفع ابهام در مورد معامله

 

 

 

فهرست مطالب

 

فصل نخست : مجهول بودن توابع

                 مبحث نخست – توابع مورد معامله

                               الف) توابع عرفی

                                         ب) توابع در انشای متعاقدین (فروش مجهول به ضمیمه‌ی معلوم

                 مبحث دوم – توابع عقد

                                الف) مجهول بودن مهر در عقد نکاح

                                ب) مجهول بودن شرط ضمن عقد

فصل دوم: عقود احسانی

                 مبحث نخست – مبنای استثنا

گفتار نخست: مبنای تحلیلی

گفتار دوم: مبنای روایی

مبحث دوم – قلمرو استثنا

گفتار نخست: عقد ضمان و ابرا

     الف) عقد ضمان

     ب) ابرای مجهول

گفتار دوم: عقد صلح و هبه

الف) عقد صلح

                  – صلح دعاوی

                  – صلح در مقام معامله

ب) هبه‌ی مجهول

فصل سوم: عقود احتمالی

مبحث نخست: مبنای استثنا

گفتار نخست: عقود مبتنی بر مشارکت

گفتار دوم: جعاله و بیمه

الف) عقد جعاله

ب) قرارداد بیمه

  مبحث دوم: قلمرو استثنا 

گفتار نخست: عقود مشاركتی 

گفتار دوم: جعاله و بیمه

الف) عقد جعاله

ب) قرار داد بیمه

 

  • چگونگی برنامه‌ریزی و هدایت پروژه

    چگونگی برنامه‌ریزی و هدایت پروژه دانلود مقالات رشته مدیریت چگونگی برنامه‌ریزی و هدایت پروژه هدایت پروژه برنامه‌ریزی دانلود مقالات مدیریتی سیستم همکاری در فروش فایل رفتن به سایت اصلی دانلود مقاله رشته مدیریت چگونگی برنامه‌ریزی و هدایت پروژه   مقدمه…

  • سنتز شیمیایی مرطوب و مشخصه هیدروکسی آپاتیت نانو میله

    سنتز شیمیایی مرطوب و مشخصه هیدروکسی آپاتیت نانو میله سنتز شیمیایی مرطوب رسوب گیری از محلول سنتز هیدروکسی آپاتیت هیدروکسی آپاتیت نانومتری ترکیب هیدروکسی آپاتیت نانومتری با مورفولوژی سنتز شیمیایی مرطوب و مشخصه هیدروکسی آپاتیت نانو میله دانلود پایان نامه…

  • نقاط ضعف و قوت قانون مجازات جدید نسبت به قانون قدیم در خصوص قتل به اعتقاد مهدورالدم 

    نقاط ضعف و قوت قانون مجازات جدید نسبت به قانون قدیم در خصوص قتل به اعتقاد مهدورالدم  پایان نامه مهدورالدم مهدورالدم بودن مقتول اعتقاد به مهدورالدم بودن مهدورالدم در قانون جدید مهدورالدم در قانون مجازات 92 اعتقاد به مهدورالدم بودن…

  • گزارش كارآموزی صنایع غذایی در كارخانه بستنی پرستوك با عنوان بستنی

    گزارش كارآموزی صنایع غذایی در كارخانه بستنی پرستوك با عنوان بستنی تعریف بستنی دانلود گزارش كارآموزی صنایع غذایی در كارخانه بستنی پرستوك با عنوان بستنی عوامل موثر در ویسکوزیته بستنی ارزش غذایی بستنی اجزاء اصلی تشکیل دهنده مواد اولیه بستنی…

  • پروپوزال بررسی تطبیقی اثرات سطوح مختلف زئولیت و اسید هیومیک در رشد و جذب کادمیم به وسیله گندم

    پروپوزال بررسی تطبیقی اثرات سطوح مختلف زئولیت و اسید هیومیک در رشد و جذب کادمیم به وسیله گندم جذب کادمیم توسط گندم رشد کادمیم توسط گندم اثر اسید هیومیک و زئولیت بر جذب کادمیم تاثیر سطوح مختلف اسید هیومیک در…

  • گزارش کارآموزی رشته الکترونیک با عنوان تابلو PLC و کالیبراسیون دستگاههای اندازه گیری

    گزارش کارآموزی رشته الکترونیک با عنوان تابلو PLC و کالیبراسیون دستگاههای اندازه گیری تابلو PLC کالیبراسیون دستگاههای اندازه گیری دانلود گزارش کارآموزی رشته برق الكترونیك گزارش کارآموزی دانلود گزارش کارآموزی دانلود گزارش کارآموزی رشته برق الكترونیك تابلو PLC و کالیبراسیون…

  • پروپوزال و طرح تفصیلی ارزیابی آمادگی سازمان برای پیاده سازی ERP

    پروپوزال و طرح تفصیلی ارزیابی آمادگی سازمان برای پیاده سازی ERP پروپوزال erp پروپوزال برنامه ریزی منابع سازمانی پروپوزال عوامل حیاتی موفقیت پیاده سازی ERP عوامل کلیدی موفقیت پیاده سازی ERP پیاده سازی موفق سیستم برنامه ریزی منابع سازمان پروپوزال…

  • پایان نامه کارشناسی رشته مدیریت و جهانگردی با عنوان مدیریت بخش عمومی (اداره جهانگردی)

    پایان نامه کارشناسی رشته مدیریت و جهانگردی با عنوان مدیریت بخش عمومی (اداره جهانگردی) مدیریت متمرکز مدیریت بخش عمومی نظام سیاست گذاری جهانگردی مدیریت بخش دولتی و خصوصی دانلود پایان نامه کارشناسی رشته مدیریت و گردشگری با عنوان مدیریت بخش…

  • ارزیابی علل تاثیرگذار بر قواعد برنامه سازی خلاق در رادیو و شناسایی اجزا و خصوصیات آن

    ارزیابی علل تاثیرگذار بر قواعد برنامه سازی خلاق در رادیو و شناسایی اجزا و خصوصیات آن برنامه سازی خلاق در رادیو اصول برنامه سازی خلاق در رادیو شناسایی ابعاد برنامه سازی خلاق در رادیو شناسایی مولفه های برنامه سازی خلاق…

  • انواع سیستمها و فناوریهای تشخیص نفوذ برای شبکه های رایانش ابری

    انواع سیستمها و فناوریهای تشخیص نفوذ برای شبکه های رایانش ابری چالش های امنیتی در محاسبات ابری امنیت در رایانش ابری doc چالش های رایانش ابری امنیت در محاسبات ابری پایان نامه محاسبات ابری doc پروژه رایانش ابری word دانلود…